Natuurlijk trappen we het jaar af met Koninklijk bezoek: Prinses Laurentien én Prins Constantijn hebben in
januari bij de start van de Nationale Voorleesdagen voorgelezen aan groep 2E van OBS de Peperklip uit
Schiedam-Oost. Ruim 20 opgewonden kinderen luisterden ademloos terwijl het echtpaar er een gezellige en
interactieve duo-vertelling van maakte. Een fantastische ervaring voor deze jonge Schiedammertjes, maar ook
voor de school én de stad.
Tijdens het kennismakingsgesprek voorafgaand aan dit mediagenieke bezoek werd een nieuw initiatief geboren:
de Korenbeurs als ‘Luisterplek’ voor ouders die geraakt zijn door de Toeslagenaffaire. De Bibliotheek
Schiedam biedt een veilige plek waar gedupeerde ouders hun verhaal kunnen doen aan een vrijwilliger die
als ‘luisterend schrijver’ het verhaal van de ouders opschrijft. Een grootse maatschappelijke opgave,
zeker ook in Schiedam, valt hierin samen met de kracht van verhalen, luisteren en elkaar ontmoeten.
De maatschappelijke opgave is ook zichtbaar in wat de bibliotheek met het DigiTaalhuis betekent voor de
Schiedammers, van wie 39% moeite heeft met lezen, schrijven, digitale vaardigheden en rekenen ten opzichte
van een landelijk gemiddelde van 22%.
In maart, tijdens het bezoek van Prinses Laurentien van Oranje-Nassau voor de officiële start van de
bibliotheek als Luisterplek, overhandigde wethouder Petra Zwang het Ambitieplan Taalvaardig Schiedam met
de titel ‘Een leven lang taal’. “Lezen en schrijven heb je een leven lang nodig,” benadrukte wethouder
Zwang. In het taalambitieplan is het voorlezen aan kinderen als speerpunt is benoemd; daaraan draagt de
bibliotheek haar steentje volop bij, zowel in de programmering als op de scholen.
Prinses Laurentien, burgemeester Harald Bergmann en wethouder Petra Zwang slaan handen ineen voor de Schiedamse gedupeerden van de Toeslagenaffaire.
Zowel het aantal taal(coach)trajecten als het aantal bezoekers van het IDO-spreekuur steeg explosief dit jaar.
De Schiedammer weet ons te vinden voor kwalitatief sterke hulp, maar deze problematiek vraagt om een lange
adem en blijvende investering in het DigiTaalhuis. Wie sterker wordt in taal en digitale vaardigheden vergroot
ook de kans om uit armoede te blijven, gezonder te leven en actief mee te doen in de samenleving. Onze ruim
160 (digi)taal-vrijwilligers zijn een onmisbare schakel in het geheel.
Emi en Mustafa treffen elkaar in de bibliotheek voor een taalcoach-traject.
De digitale informatiesamenleving verandert snel. Daardoor groeien we door van ‘hulp bij vragen’ naar een
bredere rol: we zijn steeds vaker gids. Daarbij versterken de algemene programmering van de bibliotheek en
het DigiTaalhuis elkaar steeds meer. Deze onderlinge versterking zien we op meer vlakken. Met (cultuur)educatie
verbinden we activiteiten in en buiten de klas aan onze programmering, zodat we kunnen verdiepen, verbreden en
de impact vergroten. De kinderen van 0 tot 4 jaar binden we aan ons door het Ukkie-lezen en andere
voorleesmomenten, moeiteloos verweven in onze programmering.
Dat de bibliotheek er echt voor alle Schiedammers is als plek voor inspiratie, ontspanning en ontmoeting,
bleek afgelopen jaar ook uit de scholieren die ons massaal wisten te vinden. We openden extra ruimtes boven,
zodat iedereen een plek had om te studeren. Ondanks alle renovatiewerkzaamheden was het gezellig druk.
We hadden ook genoeg te vieren dit jaar: onze 105de verjaardag in maart was een heerlijk feest en de
Annie M.G. Schmidt-week een bescheiden succes. We openden onze deuren voor het Danspaleis en zagen een
echte Dungeons & Dragons-community ontstaan. En gelukkig zijn er altijd de zitzakken, de leestafel en het
café voor koffie, krant en tijdschrift!
Op 3 maart delen we gebak uit aan alle bezoekers ter ere van onze 105de verjaardag.
De jubilerende stad (Schiedam 750 jaar) zelf bood ook fantastische aanknopingspunten: in Schiedam was veel
volk op de been om getuige te zijn van de landelijk opening van de Monumentendag, waarbij ‘ons’ monument een
populaire trekpleister was.
Al het werk dat in 2024 verzet is voor de certificering in 2025, bleek een goede basis om door te bouwen aan
verdere professionalisering van de organisatie. In 2025 gingen we de diepte in met onderwerpen als governance,
risk en compliance: we leverden de risicoanalyse op en vernieuwden beleid op het gebied van bedrijfsvoering.
De tweede helft van 2025 stond in het teken van de voorbereiding van de aanpak van informatieveiligheid en
cyber security. De eerste helft van 2026 volgt afronding en implementatie.
Dit alles tegen de achtergrond van teruglopende subsidie (o.a. door achterblijven indexering), niet-
beïnvloedbare stijgende kosten en grilligheid in de (korte) termijn van financiering, terwijl de
uitdagingen voor de stad juist om lange termijnplannen en actie vragen. Goed nieuws is er ook: de
betrokkenheid van de Schiedammers bij de bibliotheek blijkt ook uit een licht toenemend aantal (betalende)
leden (+2,5%) terwijl het aantal opzeggers stabiel blijft. We zien ook een groeiende deelname aan de betaalde
activiteiten in onze programmering. Vanzelfsprekend compenseert dit niet de stijgende kosten, maar het is een
belangrijk signaal van relevantie en betrokkenheid.
Bibi Dumon Tak te gast in het Literair Café.
Een terugblik is niet compleet zonder vooruitblik; zeker niet nu de bibliotheek een beleidsperiode afsluit.
In 2026 focussen we op thema’s van deze tijd, passend bij de kansen en uitdagingen van de stad, in lijn met
de geactualiseerde visie en aangescherpte missie en publieke waarden. In roerige tijden kunnen we terugvallen
op wie we zijn, waarom we er zijn en wat we te doen hebben.
De democratie dichter bij de Schiedammer brengen zal onze aandacht hebben in aanloop naar de
gemeenteraadsverkiezingen in 2026. Onze focus zal ook komend jaar liggen op verbinding in plaats van
polarisatie in debat. Want de bibliotheek is voor én van alle Schiedammers!
In aanloop naar de landelijke verkiezingen was de Korenbeurs het decor voor Het Grootstedelijk Debat; een samenwerking met Streekomroep Twee en omroep Rijnmond.
De opening van onze vestiging in Noord is daar een goed voorbeeld van! Gestart in 2025, wacht deze nieuwe
locatie in 2026 een mooie toekomst. Op een plek die niet alleen van grote impact is door de centrale ligging,
maar ook de combinatie met de garage. Want bij beide komt iedereen; van jong tot oud, uit alle hoeken en gaten
van de samenleving. Na de drukbezochte, overweldigende opening volgen maanden van uitproberen, bijsturen en
verdere ontwikkeling in 2026.
De opening van Bibliotheek Noord was een feest!
Kortom, de Bibliotheek Schiedam is altijd dichtbij voor iedereen in de stad. Van voorlezen tot digitaal meedoen,
van studeren tot ontmoeting: we staan klaar voor de Schiedammers. Wees welkom!